پني سيلي تاریخ : شنبه، 24 ارديبهشت ماه ، 1390
موضوع :



پني سيلي

همه آنچه كه بايد درباره معروفترين آنتيبيوتيك دنيا بدانيد
▲پني سيلين عصاي دست پزشكان
 
 
 
 
شايد خيلي از پدرومادرها در تعجب باشند كه چرا پزشكان ديگر مانند گذشته پنيسيلين تزريقي تجويز نميكنند. تنها دليل ندادن پنيسيلين تزريقي، احتمال ايجاد يك واكنش حساسيتي كشنده است كه اين احتمال در مورد پنيسيلينهاي خوراكي كمتر است. يك دوره درماني پنيسيلين خوراكي، اگر درست مصرف شود، به اندازه تزريق همان مقدار پنيسيلين، موثر است. ولي اگر شما به پنيسيلين حساسيت داريد، استفاده از پنيسيلينهاي خوراكي شايعي مثل آموكسيسيلين نيز ميتواند براي شما مشكلساز شود.
بههر حال پنيسيلينها يكي از مهمترين گروههاي آنتيبيوتيكي محسوب ميشوند. اگر چه پس از نخستين پنيسيليني كه در دسترس قرار گرفت و امروزه به طور وسيع همراه با مشتقات جديد مورد استفاده قرار ميگيرد، در طي اين مدت آنتيبيوتيكهاي متعدد ديگري نيز توليد شده است، ولي باز هم پنيسيلينها برتري نسبي داشته و انواع آنها در حال حاضر عليه بسياري از بيماريهاي عفوني، دارويي انتخابي به حساب ميآيند.
بههر حال پنيسيلينها يكي از مهمترين گروههاي آنتيبيوتيكي محسوب ميشوند. اگر چه پس از نخستين پنيسيليني كه در دسترس قرار گرفت و امروزه به طور وسيع همراه با مشتقات جديد مورد استفاده قرار ميگيرد، در طي اين مدت آنتيبيوتيكهاي متعدد ديگري نيز توليد شده است، ولي باز هم پنيسيلينها برتري نسبي داشته و انواع آنها در حال حاضر عليه بسياري از بيماريهاي عفوني، دارويي انتخابي به حساب ميآيند. چرا پني سيلين؟
پنيسيلين متعلق به خانوادهاي از داروهاست كه آنتيبيوتيكهاي بتا لاكتام نام دارند. پنيسيلين و آموكسيسيلين جزء اين داروها هستند كه نسبتا ارزان هستند و معمولا در ريشهكن كردن تعداد زيادي عفونتهاي باكتريايي موثرند كه اين عفونتهاي باكتريايي شامل عفونتهاي پوست، گوش، سينوسها و سيستم تنفسي فوقاني ميشود. پنيسيلين چه از راه خوراكي و چه از راه تزريقي استفاده شود، با مهاركردن ساخت ديواره سلولي باكتريها، رشد باكتريها را در بدن متوقف ميكند.

 

انواع پني سيلين
انواع متفاوتي از پنيسيلينها وجود دارد كه هر يك عفونتهاي خاصي از بدن شما را مورد هدف قرار ميدهند. پنيسيلينها را ميتوان به دو گروه تزريقي و خوراكي تقسيمبندي كرد.
در گروه تزريقي ميتوان پنيسيلين G، بنزاتين پنيسيلين( Gپنادر)، پنيسيلين 3،3،6 و پروكائين پنيسيلين را نام برد.
پنيسيلين :G برحسب تركيب شيميايي محيط تخمير كه براي كشت پنيسيليوم از آن استفاده ميشود، ميتوان انواع پنيسيلينهاي طبيعي را توليد كرد، پنيسيلين G كه بالاترين فعاليت ضدميكروبي در ميان اين قبيل پنيسيلينها را دارد، تنها پنيسيلين طبيعي است كه مصرف باليني دارد و براي درمان عفونتهاي سيستميك متوسط تا شديد ناشي از ميكروارگانيسمهاي حساس به پنيسيلين مانند سياهسرفه، ديفتري، سوزاك، مننژيت، پنوموني(ذاتالريه) عفونتهاي استرپتوكوكي مثل تب مخملك، سيفيليس، كزاز، استفاده ميشود. اين دارو كوتاهالاثر است و اوج اثر آن در تزريق عضلاني 51 تا 03 دقيقه و نيمه عمر آن 02 تا 05 دقيقه است.
بنزاتين پنيسيلين :G همان پنادر معروف است. اين دارو به صورت نيمه مصنوعي توليد ميشود و براي درمان عفونتهاي بسيار حساس به پنيسيلين G مانند پنوموني، گلودرد چركي (فارنژيت استرپتوكوكي)، بيماريهاي آميزشي نظير سيفيليس و همچنين در پروفيلاكسي تب روماتيسمي مصرف ميشود. مزيت آن اين است كه تزريق عضلاني آن، غلظت خوني كم ولي طولاني ايجاد ميكند و جزء پنيسيلينهاي تاخيري است و مدت اثر آن تا چندين روز طول ميكشد و به ميزان يك ميليون و 002 هزار واحد از راه عضلاني، و فقط يك آمپول تجويز ميشود. البته از نام يك ميليون و 002 هزار واحد نترسيد زيرا هر يك ميليون واحد پنيسيلين معادل 6/0 گرم پنيسيلين است.

 

آخ چه دردي!
تزريق عضلاني پنيسيلينها و بخصوص پنادر بسيار دردناك است و كسي كه يك بار آمپول پنادر زده باشد تا آخر عمرش آن را فراموش نخواهد كرد! ولي خيلي از اوقات به اشتباه به بيمار توصيه ميشود براي كاهش درد، حوله داغ يا كيسه آب جوش روي منطقه تزريق بگذارد اما بدليل افزايش جريان خون در آن منطقه جذب دارو زياد ميشود در حاليكه دليل استفاده عضلاني اين است كه جذب دارو به مرور باشد و تا مدت زيادي دارو غلظت خوني مناسب داشته باشد. پس در صورتي كه ميخواهيد درد منطقه تزريق را كم كنيد از يخ استفاده كنيد، البته بدون انجام اين كار هم معمولا درد بعد از 01 دقيقه خود به خود تسكين مييابد.پنيسيلين 3،3،: 6 به خاطر اين 3،3،6 ناميده ميشود كه حاوي 006 هزار واحد بنزاتين پنيسيلين G، 003 هزار واحد پنيسيلين G پتاسيمي و 003 هزار واحد پروكائين پنيسيلين است.حسن آن در اين است كه هم حاوي پنيسيلين فوري و هم پنيسيلين تاخيري است وطبعا در بيماران حاد كاربرد دارد و براي گلو دردهاي چركي نيز استفاده ميشود.

 
 

نكته مهم در مورد گلودرد چركي
يك آمپول 3،3،6 يا يك آمپول پنادر براي درمان كافي است، اما بايد در نظر گرفت اگر فرد بعد از 42 تا 84 ساعت از شروع عفونت مراجعه كند، بايد دوره بيماري را سپري كند يعني در صورت تزريق بعد از اين مدت باز هم بيمار 5 تا 6 روز گرفتار است و پس از آن خوب ميشود اما اگر سريعا در همان چند ساعت اول تزريق صورت بگيرد، دوره بيماري هم كاهش مييابد و اين ربطي به تعداد آمپول و نوع آن ندارد.
و اما تاكيدي كه بر استفاده پنيسيلين پنادر يا 3،3،6 براي درمان گلودردچركي وجود دارد بدليل پيشگيري از ابتلا به بيماري تب روماتيسمي و بيماريهاي دريچهاي قلبي ناشي از آن است.

 

پني سيلين هاي خوراكي
در اين گروه پنيسيلين V، آمپيسيلين و آموكسي سيلين پركاربردترينها هستند.
پنيسيلين V در واقع فرم خوراكي پنيسيلين G است زيرا پنيسلين G به صورت خوراكي موثر نيست و اسيد معده آن را از بين ميبرد. آمپيسيلين و آموكسي سيلين تقريبا مشابه هم هستند و جزء پنيسيلينهاي وسيعالطيف هستند و براي درمان عفونتهاي گوش، بيني، گلو، عفونتهاي مجاري ادراري و پوست استفاده ميشوند. تنها تفاوتشان، جذب گوارشي بهتر در مورد آموكسيسيلين است بنابراين هر 8 ساعت استفاده ميشود، در صورتيكه آمپيسيلين بايد هر 6 ساعت خورده شود و شايد باز هم سئوالي در ذهن شما باشد كه چرا اين داروها را داخل كپسول قرار ميدهند؟ علت اصلي اين است كه كمتر تحت تاثير اسيد معده قرار گيرند و با اين كار ميزان اثر دارو بالاتر رود.

 

 
داستان تولد پنيسيلين
داستان كشف پنيسيلين يكي از جالبترين داستانهاي تاريخ علم پزشكي است:
در سال 8291، الكساندر فلمينگ اسكاتلندي در آزمايشگاه بيمارستان فست ماري در لندن در مورد باكتريها مطالعه ميكرد. او تعدادي از باكتريها را در محيط كشت در آزمايشگاه قرار داد و به تعطيلات رفت، پس از بازگشت، مشاهده كرد كه كپكي كشتهاي او را آلوده كرده و باكتريهاي مجاور كپك، از بين رفتهاند. او به اين فكر افتاد كه حتما چيزي بايد در اين كپك باشد كه باكتريها را كشته است. از آنجا كه كپك آلودهكننده به جنس پنيسيليوم تعلق داشت فلمينگ ماده ضدباكتريايي حاصل از آن را پنيسيلين ناميد كه در دهه 0491 به توليد و استفاده عمومي رسيد و جان بسياري از بيماران را نجات داد.

 

و اما حساسيت به پنيسيلين
حساسيت به پنيسيلين شايعترين حساسيت دارويي است. پاسخهاي حساسيتي به پنيسيلين از مشكلات پوستي اذيتكننده تا واكنشهاي تهديد كننده حيات مانند اختلال در تنفس متغيرند. شناختن علايم يك واكنش حساسيتي ميتواند به شما در تشخيص يك حساسيت شديد به پنيسيلين، قبل از اينكه خيلي دير شده باشد، كمك كند.
اگر به فرزند شما بايد پنيسيلين تزريق شود، در مطب يا بيمارستان حداقل 03 دقيقه و ترجيحا 06 دقيقه صبر كنيد تا مواظب واكنشهاي حساسيتي احتمالي باشيد.
واكنشهاي فوري: در طي اولين ساعت پس از استفاده از پنيسيلين تزريقي اتفاق ميافتند. شايعترين واكنش، كهير و شديدترين واكنش، شوك آنافيلاكتيك است.
كهير، واكنش عروق پوست است كه با ظاهر شدن زودگذر لكههاي كمبرجستهاي كه از پوست اطراف خود سرختر يا رنگ پريدهتر هستند و اغلب همراه با خارش شديد هستند، مشخص ميشود. آنژيوادم نيز يكي از واكنشهاي فوري شديد است كه با تورم لبها، زبان و يا صورت مشخص ميشود. كاهش فشارخون و مرگ متعاقب آن ميتوانند بدون وجود ساير علايم باشند. به طور ناشايعتر آب ريزش بيني، آسم و تورم حلق ممكن است روي دهند.
واكنشهاي تسريع شده: يك تا 27 ساعت پس از شروع درمان با پنيسيلين اتفاق ميافتند و معمولا با كهير، ضايعات پوستي، خارش چشمها و يا آنژيوادم ظاهر ميشوند. گهگاهي تورم حلق روي ميدهد ولي افت فشارخون و مرگ ومير نادر است.
واكنشهاي تاخيري يا ديررس: پس از گذشت 27 ساعت از شروع استفاده پنيسيلين بوجود ميآيند و با تظاهرات پوستي مانند ضايعات پوستي مخملك مانند، سرخك مانند و يا كهير مانند مشخص ميشوند و بيشتر در تنه و قسمتهاي فوقاني دست و پا بهوجود ميآيند. واكنشهاي تاخيري غير پوستي، تب و واكنش مشابه بيماري سرم هستند. در بيماري سرم علايمي به صورت تب خفيف، كاهش گلبولهاي سفيد تا درد مفاصل يا آرتريت شديد، درگيري غدد لنفاوي، بزرگي طحال، تغييرات ذهني، وجود خون در ادرار مشاهده ميشود.
تب ميتواند تنها نشانه واكنش حساسيتي به پنيسيلين باشد. تب به حد بالا رسيده و دوام پيدا ميكند، سپس فروكش ميكند و لرز هم گهگاهي وجود دارد.
آيا يك واكنش حساسيتي حتما در دفعات بعدي نيز تكرار ميشود؟
واكنش حساسيتي امكان دارد با هر دوزي از پنيسيلين رخ دهد و حساسيت نسبت به يك نوع پنيسيلين بيمار را در معرض خطر بيشتري از واكنش به هنگام برخورد با پنيسيلين نوع ديگر قرار ميدهد. ولي، رويداد يك نوع واكنش حساسيتي، الزاما بر تكرار آن در برخوردهاي بعدي دلالت ندارد.
دكتر آندرا آپتر، متخصص ايمني حساسيت شناسي دانشگاه پنسيلوانيا طبق تحقيقاتش ميگويد: <تنها 06 درصد افرادي كه يك واكنش اوليه داشتهاند در بار دوم هم مشكل خواهند داشت.>
واكنش حساسيتي ممكن است در غياب برخورد قبلي با دارو باشد، اين حالت با برخورد ناشناخته قبلي با پنيسيلين در محيط پديد ميآيد (مثلا در غذاهاي حيواني، شيرگاو يا از طريق قارچ مولد پنيسيلين) اگر چه حذف آنتيبيوتيك معمولا منجر به از بين رفتن سريع تظاهرات حساسيت ميشود، ولي ممكن است علايم به مدت 1 تا 2 هفته و يا مدت بيشتري بعد از قطع درمان ادامه يابند. در برخي موارد، واكنش خفيف بوده و حتي با ادامه مصرف پنيسيلين ناپديد ميشود ولي در ساير موارد قطع فوري درمان با پنيسيلين ضروري است. در موارد نادري حالات مرگآور آنافيلاكسي ميتواند بدنبال خوردن دوزهاي كوچك آنتيبيوتيك يا تست حساسيت پوستي با مقادير ناچيز هم پديد آيد. در كل بروز واكنش حساسيتي پوستي كه شايعترين نوع حساسيت به پنيسيلين است حدود 1 درصد است.

 

آنافيلاكسي
واكنشهاي آنافيلاكتيك حاد ناشي از انواع پنيسيلين، مهمترين خطر محسوب ميشوند. واكنش آنافيلاكتيك در هر سني ميتواند بروز كند و احتمال رويداد آن 5 در دههزار است و 2 در 001 هزار ميتواند كشنده باشد. بيشتر از 004 مورد مرگ در سال از اين عارضه درماني رخ ميدهد. حدود 03 درصد افرادي كه گرفتار آنافيلاكسي شدهاند، قبلا پنيسيلين دريافت نكردهاند. بنابراين ضرورت تست پوستي مشخص ميشود. شوك آنافيلاكتيك، يك واكنش حساسيتي شديد است كه در طول دقايقي پس از تزريق پنيسيلين ايجاد ميشود.
چگونه شوك آنافيلاكتيك ايجاد ميشود؟
بعد از تماس با ماده حساسيتزاي پنيسيلين، عروق خوني به نواحي اطراف خود، نشت ميكنند، در نتيجه فشارخون ممكن است سريعا پايين بيفتد. از آنجاييكه جريان خون كمتر ميشود، اكسيژن كمتري به مغز و ديگر اعضاي حياتي بدن ميرسد، و اين اعضاء نميتوانند به درستي كار كنند و بدن وارد شوك ميشود. به علاوه، بدن موادشيميايي مانند هيستامين آزاد ميكند كه باعث تورم پوست، قرمزي و خارش شديد ميشود. از عوارض شوك آنافيلاكتيك، آسيب به مغز، اختلال در عملكرد كليه و مرگ است.
نشانههاي شوك آنافيلاكتيك
ضربان سريع، مشكل در تنفس و خسخس سينه، تهوع و استفراغ، درد معده، تورم لبها، زبان و گلو، كهير، پوست رنگپريده و سرد و مرطوب، خوابآلودگي، گيجي يا از دست دادن هوشياري از نشانههاي آنافيلاكسي هستند. ايست قلبي و سكته قلبي (انفاركتوس حاد) نيز ممكن است اتفاق بيفتد.
شوك آنافيلاكتيك احتياج به مراقبتهاي پزشكي فوري دارد. اگر شما مشكوك هستيد كه فردي در شوك است، اورژانس را خبر كنيد. كنترل كنيد كه آيا تنفس فرد قطع شده است يا قلبش از تپيدن باز ايستاده است يا خير. اگر چنين است بايد عمليات احياء قلبي ريوي را شروع كنيد و تا بازگشت فرد به تنفس و ضربان قلب و يا رسيدن اورژانس اين كار را ادامه دهيد.
در مرحله بعد، مطمئن شويد كه فرد به راحتي روي زمين دراز كشيده است و اگر راههوايي او باز است(چيزي درد دهان يا گلويش نيست)، پاي فرد را تا بالاي سطح قفسه سينهاش بالا ببريد تا جريان خون او به طرف قلب و مغزش افزايش يابد.
بدون مراقبت پزشكي فوري، نتيجه ممكن است مرگ باشد و در هر صورت درمان سريعتر ميتواند باعث جلوگيري از عوارض جدي شود.
حتما متوجه شدهايد كه پيشگيري از واكنش حساسيتي كه از عوارض جانبي مصرف پنيسيلين است، بسيار ميتواند مهم باشد. يك نفر با انجام تست پوستي حساسيت به پنيسيلين ميتواند تا حدي مطمئن شود كه نسبت به پنيسيلين حساسيت دارد يا نه. در عمل تست پوستي معمولا براي بيماراني با سابقه مطرح كننده حساسيت به پنيسيلين انجام ميشود. تست پوستي منفي تا حد زيادي اين اطمينان را ايجاد ميكند كه فرد واكنش حساسيتي فوري، يا تسريع شده را حتي با يك سابقه قبلي حساسيت به پنيسيلين، نخواهد داشت. در ميان بيماراني كه سابقه قبلي حساسيت به پنيسيلين ندارند، تست پوستي مثبت، نشانگر احتمال زياد واكنش متعاقب است. البته تست پوستي، افراد مستعد به واكنشهاي حساسيتي تاخيري يا ويروس را مشخص نميكند. قابل ذكر است در افراديكه سابقه قبلي حساسيت به پنيسيلين دارند، با گذشت زمان، احتمال مثبت شدن تست كمتر ميشود.
زندگي كردن با حساسيت به پنيسيلين
اگر شما به پنيسيلين حساسيت داريد، به معني اين نيست كه الزاما به تمام آنتيبيوتيكها حساسيت داريد. پزشك شما ميتواند براي شما آنتي بيوتيكي تجويز كند كه رابطهاي با پنيسيلين نداشته باشد و در نتيجه هيچ مشكلي براي شما ايجاد نكند. ولي در مورد بعضي عفونتها ممكن است براي شما لازم باشد كه قطعا پنيسيلين مصرف كنيد. در اين مورد، پزشك شما ميتواند حساسيتزدايي كند. در طول روند حساسيت زدايي، شما مقادير كم ولي به تدريج افزايشيابنده دوزهاي پنيسيلين را به صورت خوراكي يا داخل وريدي دريافت ميكنيد و براي اينكه ممكن است حساسيتزدايي، آغازگر يك واكنش حساسيتي باشد، اين كار فقط در يك محيط كنترل شده بيمارستاني صورت ميگيرد. حساسيتزدايي فقط مدتي اثر دارد كه شما پنيسيلين دريافت ميكنيد و اگر شما حساسيتزدايي را متوقف كنيد و بعداً احتياج به استفاده از پنيسيلين پيدا كنيد، بايد دوباره حساسيتزدايي شويد.
اگر پزشك شما ميگويد كه شما به پنيسيلين حساسيت داريد، يك فكر خوب اين است كه يك علامت هشداردهنده كه بيانگر حساسيت شما به پنيسيلين است بهصورت مچبند يا يك كارت در كيف پولتان، به همراه داشته باشيد



بانک اطلاعاتي پزشکان اطلاعات دارويي آدرس پزشکان آدرس مطب پزشک داروخانه هاي شبانه روزي آدرس بيمارستان هاي تهران مطب پزشکان تهران



منبع این مقاله : بزرگترین بانك اطلاعات پزشكان تهران| اطلاعات دارویی|داروخانه ها|مراکز درمانی
http://pezeshkaddress.com

آدرس این مطلب :
http://pezeshkaddress.com/modules.php?name=News&file=article&sid=540